|
|
TÜRKİYE DAĞCILIK TARİHİ |
|
||||
    |
Ülkemizde ilk dağ gezileri Uludağa
düzenlenmiştir. 1925 yıllarında Galatasaray Lisesinde görevli yabancı
uyruklu öğretmenlerin önderliğinde Uludağ gezileri düzenlenmiş, bunu sportif
amaçlı dağ gezilerinin başlangıcı olarak kabul edebiliriz. Daha sonra büyük
kentlerde yaşayan öğretmen ve öğrencilerin ilgisini çekmeye başlamıştır. O
dönemde devlet eliyle de teşvik edilmiştir. Beden Terbiyesi 1936 yılında
kurulmuştur. 1939 yılında Beden Terbiyesi içinde resmen Dağcılık Ve Kış
Sporları Federasyonu kurulmuştur. Federasyonun ilk başkanlığını L.Osman
Çıkıgil 4 yıl süreyle yürütmüştür. 1943-1948 yılları arasında başkanlığı
Nizamettin Kırşan ve sonradan Asım Kurt vekaleten yürütmüştür. 1948 yılında
başkanlığa Asım Kurt atanmış ve 1966 yılına kadar bu görevi yürütmüştür. Bu
tarihten sonra federasyon Dağcılık ve Kayak olmak üzere ikiye
ayrılmıştır.Dağcılık ve Kış Sporları Federasyonunun önderliğinde Kayseri,
Erzurum ve Sarıkamışta Halkevleri kanalıyla dağcılık ve kış sporları
teşvik edilmeye başlanmıştır. O dönemin en hareketli kayak merkezi olan
Erzurumda Halkevi bünyesinde yetişen veöğreticilik yapan Haşmet Orbay,
Mehmet Ali Dürüstel,
Mustafa Subaşı, Lütfü Noyan, Zeki Özden ve İhsan Şafak kayak
sporunun gelişmesinde önemli katkıları olmuştur. 1945
yılında Dağcılık ve
Kış Sporları Federasyonu, Hakkari-Cilo
dağlarını kapsayan özel bir dağcılık gezisi
düzenlemiştir. Asım Kurt önderliğinde yapılan bu geziye Ankara Üniversitesi
coğrafya bölümünden Dr.Reşat İzbırak yine Ankaradan M.Uyanık,
Dr.S.Örnektekin ve fotoğraf sanatçısı Şinasi Barutçu katılmıştır. 1947
yılında Dr.Süleyman Türkünal Cilo ve Sat dağlarını kapsayan ilk jeolojik
etüdleri yapmaya başlar. 1948 yılında federasyonca Cilo ve Sat dağlarına
gezi düzenlenir, bu geziye İst. Üniversitesi
coğrafyabölümünden Dr.Sırrı Erinçde katılmıştır. Dr.Sırrı Erinç 1949
yılında, Dr.İ. Yalçınlar ise 1951 yılında Kaçkar Dağlarına bilimsel amaçlı
gezileri yapmışlardır. 1938 yılında Dr.Hans Bobekin Cilo ve Sat dağları,
1949 yılında Dr.Blumenthalın Büyük Ağrı Dağı ile ilgili yayınları Avrupada
büyük ilgi görmüş ve ülkemiz dağlarına ilgiyi artırmıştır.1940-1950
yıllarında Ankaradan R.Akın ve Kayseriden M.Barut isimli öğretmenlerimiz
dağcı olarak, Sarıkamıştan T.Alatlar ve Erzurumdan S.Karakaş ise kayakçı
olarak ün yapmışlardır. 1950-1960 yıllarında Ankara, Manisa, Kayseri ve
Erzurum gibi merkezlerde klüpler kurulmaya başlandı. Aynı zamanda da
yurtdışından gelen dağcılarda artış görülmeye başlandı. Buna Büyük Ağrı
Dağında karaya oturduğu sanılan Nuhun gemisinin büyük etkisi olmuştur.
Aynı yıllarda Üstteğmen Şahap Atalay ile Binbaşı Adnan Doğuda ünlü
dağcılarımız arasındaki yerlerini almışlardır. Yine bu yıllardaamatör dağcı
olan Erdal İnönü 1954 yılında Kayseri'li arkadaşı Necdet Nakipoğlu ile
birlikte Erciyese tırmanmıştır. 1950-1960 yıllarının ünlü dağcıları
arasında Manisa Tarzanıda yeralmıştır. Bu yıllarda Manisa Dağcılık
Klübünden Ertuğrul Dayıoğlu ve Halit Değirmencioğlu dağcılık sporunda
önderlik yapmışlardır. Bu yıllarda spor adamı ve bestekar olan Gültekin
Çekide yer almıştır. Gültekin Çeki 1954 yılında Büyük Ağrıya tırmanmıştır.
Kuşkusuz 1950-1960 yıllarının lider ve yıldız dağcıları Dr.Bozkurt Ergör ve
Muzaffer Erol Gezdir. İki lider dağcı Türk dağcılığının gelişmesine ve
örgütlenmesine en fazla katkıda bulunan kişilerdir.Bu dönemde Erzurum ve
Sarıkamış birer pilot merkez haline getirilmiş ve kayak sporunun bölge
gençliğine mal edilmesine çalışılmıştır. İlk kez bu dönemde Avusturyalı
öğretmenlerin teknik gözetiminde Türk kayakçıları, olimpik ve uluslararası
kayak öğrenim ve yarışma yöntemlerini öğrenmeye ve uygulamaya
başlamışlardır. Gümüşhaneden Muzaffer Demirhan ve Dursun Bozkurt,
Sarıkamıştan Mehmet Eroğlu, Cevdet Çakar, Osman Yüce ve Zeki Şamiloğlu,
Erzurumdan Tahsin Modoğlu, İhsan Çakır ve Orhan Barışık, Sivastan Kerami
Sakarya ve Ahmet Giray bu dönemin yıldız kayakçıları olmuştur. |
|||||
|
|
||||||